ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය (CEB) සිය වහල මත සූර්ය පැනල (PV) පද්ධති සවි කර ඇති පාරිභෝගිකයන්ගෙන් අප්රේල් 21 දක්වා දිනපතා උදෑසන 9:00 සිට සවස 3:00 දක්වා එම පද්ධති ස්වේච්ඡාවෙන් ක්රියා විරහිත කරන ලෙස ඉල්ලීමක් කර තිබේ.
ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ මාධ්ය ප්රකාශක, කැලණිතිස්ස බලාගාරයේ ප්රධාන ඉංජිනේරු ධම්මික විමලරත්න මහතා පවසන්නේ සිංහල හා දෙමළ අලුත් අවුරුදු නිවාඩු කාලය තුළ සූර්යාලෝකය අධික වන අතර, කර්මාන්තශාලා හා කාර්යාල වැසී තිබීම නිසා විදුලි ඉල්ලුම අඩු වීම ජාතික විදුලි පද්ධතියේ ස්ථායීතාවයට බරපතල අවදානමක් ඇති කර ඇති බවයි.
තාක්ෂණික අභියෝගය
ඉංජිනේරු විමලරත්න මහතා පැහැදිලි කරන අන්දමට, අප්රේල් නිවාඩු කාලයේදී සිදුවන්නේ:
- දිවා කාලයේ වහල මත ඇති සූර්ය පැනල වලින් අධික විදුලිය ප්රමාණයක් ජාලයට එකතු වීම
- කර්මාන්තශාලා හා කාර්යාල වැසී ඇති හෙයින් විදුලි පරිභෝජනය ඉතා අඩු මට්ටමක පැවතීම
- මෙම තත්ත්වය සමතුලිත කිරීමට ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය විසින් ජල විදුලි, ගල්අඟුරු හා අනෙකුත් තාප විදුලි බලාගාර වසා දැමීමට සිදුවීම
ජල විදුලි හා තාප විදුලි බලාගාර වැනි විශාල බලාගාර විදුලි පද්ධතියට “අවස්ථිතිය” (inertia) ලබා දෙයි. මෙය විදුලි ජාලයේ සංඛ්යාතය ස්ථායීව පවත්වා ගැනීමට උපකාරී වන අතර, සූර්ය පැනල පද්ධති වලින් මෙවැනි අවස්ථිතික සහතිකයක් ලබා දිය නොහැක.
පොදුවේ ගත් කල, අවස්ථිතිය විශාල ජනක යන්ත්ර වල කරකැවෙන ස්කන්ධය මගින් ලබා දෙන අතර, එය විදුලිබලයේ හදිසි වෙනස්වීම් වලට ප්රතිරෝධය දක්වයි. ප්රමාණවත් අවස්ථිතියක් නොමැති විට, කුඩා ආපදාවක් පවා වෝල්ටීයතා හෝ සංඛ්යාත ගැටලු ඇති කර, අර්ධ හෝ සම්පූර්ණ විදුලි බිඳවැටීම් වලට හේතු විය හැකිය.
අවදානම් තත්ත්වය
අප්රේල් 12 වැනි දින උදෑසන පැය වලදී ජාතික විදුලි ජාලයේ ඉල්ලුම මෙගාවොට් 1550 දක්වා අඩු වූ බව ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය පවසයි. එකම අවස්ථාවේ, සූර්ය විදුලි උත්පාදනයේ ඉහළ යාම හේතුවෙන් ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය ට ජල විදුලි හා තාප විදුලි ජනක යන්ත්ර වසා දැමීමට සිදු විය.
අප්රේල් 12 වැනි දින, ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය විසින් ජාතික විදුලි ජාලය ස්ථායීකරණය සඳහා ක්රියාමාර්ග ගත් අතර, එමගින් ජාලයේ “අවස්ථිතිය” 56% ක මට්ටමක පවත්වා ගැනීමට හැකි විය. මෙම මැදිහත්වීම නොමැතිව, අවස්ථිතික සහාය 34% දක්වා පහත වැටෙන්නට ඉඩ තිබූ අතර, එය සුළු බාධාවක් පවා විදුලි බිඳවැටීමකට හේතු විය හැකි අනතුරුදායක මට්ටමකි.
තාවකාලික පියවර අවශ්ය වන්නේ ඇයි?
ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය පැහැදිලි කරන පරිදි:
- සියලුම වහල සූර්ය පද්ධති ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය පාලන මධ්යස්ථානයට දැකීමට හෝ පාලනය කිරීමට නොහැකිය.
- ඒවා සූර්යාලෝකය මත පදනම්ව ස්වයංක්රීයව ක්රියාත්මක වන අතර, පාරිභෝගිකයන්ගේ සැබෑ විදුලි ඉල්ලුම නොවේ.
- ඉල්ලුම අඩු හා සූර්ය පැනල වලින් අධික විදුලිය ප්රමාණයක් ජාලයට එකතු වන විට, සාම්ප්රදායික විදුලි බලාගාර ක්රියාවිරහිත කිරීමට සිදුවන අතර, එය ජාලය අස්ථාවර කරයි
බැටරි බලශක්ති ගබඩා පද්ධති (BESS), ජල බැටරි පුළුල් ලෙස භාවිතයට එනතුරු, ශ්රී ලංකාවේ විදුලි ජාලය අවස්ථිතිය සැපයීමට හා ස්ථායීතාව සහතික කිරීමට විශාල යන්ත්ර මත යැපිය යුතුය. වර්තමානයේ, ශ්රී ලංකාවට මෙම සහාය සැපයිය හැකි ප්රමාණවත් BESS හෝ උසස් සූර්ය ඉන්වර්ටර නොමැත.
ජනතාවට ඇරයුම
ශ්රී ලංකාවේ විදුලි පාරිභෝගිකයින් මිලියන 7 කට වැඩි සංඛ්යාවක් සිටින අතර, වහල සූර්ය හිමිකරුවන් 100,000 ක් පමණ පමණක් සිටිති. නමුත් විදුලි ජාලය අස්ථාවර වන විට, සෑම කෙනෙකුම අවදානමට ලක් වේ.
මෙම තත්ත්වය සැලකිල්ලට ගනිමින්, ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය සියලුම සූර්ය PV පද්ධති හිමිකරුවන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ මෙම අවදානම් කාලය තුළ ජාලය ස්ථායී හා ආරක්ෂිත ලෙස පවත්වා ගැනීමට ඉඩ දෙමින් උදෑසන 9:00 සිට සවස 3:00 දක්වා දිනපතා ස්වේච්ඡාවෙන් ඔවුන්ගේ පද්ධති ක්රියා විරහිත කරන ලෙසයි.
මෙම අර්බුදකාරී කාලසීමාව තුළ ජාතික විදුලි ජාලයේ ස්ථායීතාව හා විශ්වසනීයත්වය පවත්වා ගැනීම සඳහා ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය සියලු දෙනාගේ සහයෝගය අගය කරයි.
Leave a Reply