Loading...

අවජාතක වැඩවසම්වාදය සහ ලාංකේය දේශපාලනය

මධ්‍යකාලීන යුරෝපයේ ආධිපත්‍යය දැරූ සමාජ හා ආර්ථික ක්‍රමයක් වන වැඩවසම්වාදය පසුකාලීන මධ්‍යතන යුගයේදී “අවජාතක වැඩවසම්වාදය” ලෙසින් හැඳින්වෙන ආකාරයක් බවට පරිණාමය විය. ඉතිහාසඥ චාල්ස් ප්ලමර් විසින් නිර්මාණය කරන ලද මෙම යෙදුම, ඉඩම් මත පදනම් වූ ආර්ථිකයක සිට මුදල් සහ පෞද්ගලික පක්ෂපාතීත්වය ප්‍රමුඛත්වයට පත් වූ ආර්ථිකයකට හුවමාරුවීම අදහස් කරයි. අවජාතක වැඩවසම්වාදය මූලික වශයෙන් යුරෝපීය සමාජ තුළ සිදුවන වෙනස්කම් විස්තර කරන අතර, එහි මූලධර්ම මගින් ලාංකේය දේශපාලන සන්දර්භය තුළ සමකාලීන දේශපාලන ගතිකත්වය පරීක්ෂා කළ හැකි රූපකයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙම ලියමන අවජාතක වැඩවසම්වාදය පිළිබඳ සංකල්පය සහ ශ්‍රී ලංකා දේශපාලනයේ සංකීර්ණතා අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා එහි අදාළත්වය ගවේෂණය කිරීමට දරන වෑයමකි.

අවජාතක වැඩවසම්වාදය තේරුම් ගැනීම

14 වන සහ 15 වන සියවස් වලදී එංගලන්තයේ අවජාතක වැඩවසම්වාදය මතු විය. එය දේශපාලන හා සමාජ ව්‍යුහයේ ප්‍රධාන කොටස් වූ ඉඩම් හිමිකම සහ වාසල පාලනය සාම්ප්‍රදායික වැඩවසම්වාදයෙන් බැහැරවීමක් සනිටුහන් කළේ ය. ඒ වෙනුවට අවජාතක වැඩවසම්වාදය පහත ලක්ෂණ වලින් සංලක්ෂිත විය.

1.ඉඩම් ප්‍රදාන සඳහා මුල්‍ය ත්‍යාග

නයිට්වරුන්ගේ සහ සොල්දාදුවන්ගේ සේවය රඳවා ගැනීම සඳහා ඉඩම් ප්‍රදානයන් වෙනුවට වංශාධිපතියෝ මුදල් ගෙවීම ආරම්භ කළ හ. මෙම මාරුව වඩාත් නම්‍යශීලී සහ විවිධ ආකාරයේ සේවා සඳහා ඉඩප්‍රස්ථා විවර කළේ ය.

2.පෞද්ගලික පක්ෂපාතීත්වය

පක්ෂපාතීත්වයේ බැඳීම් මූලික වශයෙන් ස්වාමියා සහ ඔහුගේ භාරකරු අතරේ සිට බොහෝ විට මූල්‍ය පෙළඹවීම් හරහා සුරක්ෂිත වූ පුළුල් පුද්ගල සම්බන්ධතා සහ ජාල ඇතුළත් කිරීමට මාරු විය.

3.හිතෛශීභාවය ගොඩනැගීම

සාම්ප්‍රදායික වැඩවසම් බැඳීම්වලට වඩා පෞද්ගලික පක්ෂපාතිත්වය සහ මූල්‍ය ප්‍රතිලාභවලින් බැඳී සිටින විශාල අනුගාමිකයින් හෝ රැඳවුම්කරුවන්ගේ “සබඳකම්” වංශාධිපතියෝ ගොඩනඟා ගත්හ.

4.දේශපාලන උපාමාරු

ප්‍රාදේශීය සහ ජාතික දේශපාලනයට බලපෑම් කිරීමට, බොහෝ විට පෞද්ගලික යුද්ධවල යෙදීමට සහ නීතිමය හා පරිපාලන පද්ධති ඔවුන්ගේ වාසියට හසුරුවා ගැනීමට වංශාධිපති පාලකයන් තම හිතවත්කම් භාවිතා කරන ලදි.

ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන භූ දර්ශනය

යටත් විජිත උරුමයන්, වාර්ගික ගැටුම් සහ විකාශනය වන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රියාවලීන් විසින් සලකුණු කරන ලද ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන ඉතිහාසය බෙහෙවින් සංකීර්ණ ය. 1948 බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයෙන් නිදහස ලැබීමෙන් පසු ලාංකේය දේශපාලන සන්දර්භය සැලකිය යුතු දේශපාලන පරිවර්තනයකට ලක්ව ඇත. අවජාතක වැඩවසම්වාදය හා සමාන්තරව ලාංකේය දේශපාලනයේ පැති කිහිපයක් විමසා බැලිය හැකි ය.

1.අනුග්‍රාහක ජාලයන්

අවජාතක වැඩවසම්වාදයේ සම්බන්ධකම්වලට සමානව, නූතන ශ්‍රී ලාංකේය දේශපාලනය අනුග්‍රාහක ජාලයන්ගෙන් දැඩි ලෙස බලපෑම් සහගත වෙයි. දේශපාලනඥයන් බොහෝ විට රැකියා, කොන්ත්‍රාත්තු සහ වෙනත් ප්‍රතිලාභ ලබා දෙන ආධාරකරුවන්ගේ ජාල හරහා ඔවුන්ගේ බලය සහ බලපෑම සුරක්ෂිත කර ගනී.

2.පෞද්ගලික පක්ෂපාතීත්වය සහ ප්‍රභූ දේශපාලන පැලැන්තීන්

පෞද්ගලික පක්ෂපාතිත්වය ශ්‍රී ලංකා දේශපාලනයේ තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. දශක ගණනාවක් තිස්සේ දේශපාලන වේදිකාවේ ආධිපත්‍යය දැරුවේ බණ්ඩාරනායකලා, රාජපක්ෂලා සහ වික්‍රමසිංහලා වැනි ප්‍රභූ දේශපාලන පැලැන්තීන් ය. මෙම පවුල් අවජාතක වැඩවසම්වාදයේ දක්නට ලැබෙන පෞද්ගලික බැඳීම් පිළිබිඹු කරමින් විශ්වාසවන්ත ආධාරකරුවන්ගේ පුළුල් ජාලයක් ගොඩනගා ඇත. ඔවුන් පාරම්භාන ඔවුන්ගේ දේශපාලන යාන්ත්‍රණය ද එය වේ.

3.මුදල් බලපෑම

දේශපාලනයේ මුදල් භූමිකාව අවතක්සේරු කළ නොහැකි සංසිද්ධියකි. ප්‍රචාරක මූල්‍යකරණය, අල්ලස් සහ මූල්‍ය පෙළඹවීම් සුලභ වන අතර, අවජාතක වැඩවසම්වාදය තුළ දක්නට ලැබෙන ඉඩම් මත පදනම් වූ බලයෙන් මුදල් මත පදනම් වූ බලයට මාරුවීම සැබවින් පිළිබිඹු කරයි.

4.දේශපාලන උපාමාරු සහ දූෂණ

මධ්‍යතන යුගයේ එංගලන්තයේ ප්‍රභූවරුන් දේශපාලන ක්‍රම තම වාසියට හසුරුවා ගත් අයුරින් ම, සමකාලීන ශ්‍රී ලාංකේය දේශපාලනඥයෝ බොහෝ විට දූෂණයේ සහ බලය අවභාවිතයේ යෙදෙති. මුදල් සහ පෞද්ගලික ජාලවල බලපෑම දූෂණය පැතිරී ඇති සහ බොහෝ විට පාලනය කිරීමට නොහැකි දේශපාලන සංස්කෘතියකට හේතු වී තිබේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ අනුග්‍රාහක ජාල

ශ්‍රී ලංකාව තුළ අනුග්‍රාහක ජාල දේශපාලන බලයේ තීරණාත්මක අංගයකි. දේශපාලකයින් සහයෝගය බලමුලු ගැන්වීමට, ඡන්ද සුරක්ෂිත කිරීමට සහ ඔවුන්ගේ බලපෑම පවත්වා ගැනීමට මෙම ජාල මත විශ්වාසය තබයි. රාජ්‍ය අංශයේ රැකියා, සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සහ රාජ්‍ය සම්පත් වෙත ප්‍රවේශය ඇතුළු විවිධ ආකාරවලින් අනුග්‍රහය ලබාදේ. මෙම ක්‍රමය දේශපාලන චරිත මත යැපීමක් ඇති කරයි, ප්‍රතිලාභීන්ගේ පක්ෂපාතිත්වය සහ සහයෝගය සහතික කරයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ අනුග්‍රාහක ක්‍රමයට ගැඹුරු ඓතිහාසික මූලයන් ඇත, දේශීය ප්‍රභූන් තම අවශ්‍යතා සුරක්ෂිත කර ගැනීම සඳහා යටත් විජිත බලවතුන් සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කළ යටත් විජිත යුගය දක්වා එහි මූලයන් විහිදේ. නිදහසින් පසු යුගයේ මෙම ක්‍රමය ශ්‍රී ලංකා දේශපාලනයේ නිර්වචන ලක්‍ෂණයක් බවට පත්වෙමින් පවතින අතර අනුවර්තනය ද වී ඇත. දේශපාලන නායකයන් තම බල කඳවුරු ගොඩනඟා ගැනීමට සහ පවත්වාගෙන යාමට මූල්‍යමය ත්‍යාග සහ පෞද්ගලික පක්ෂපාතිත්වය භාවිතා කරන ආකාරය අනුව අවජාතක වැඩවසම්වාදයේ සමාන්තර බව පැහැදිලි කර ගැනීම අපහසු නොවේ.

ප්‍රභූ දේශපාලන පැලැන්තිය සහ පෞද්ගලික පක්ෂපාතීත්වය

ලාංකේය ප්‍රභූ දේශපාලන පැලැන්තීන්හි ක්‍රියාකාරීත්වය අවජාතක වැඩවසම්වාදය සංලක්ෂිත පෞද්ගලික පක්ෂපාතීත්වයට සමාන ය. බණ්ඩාරනායකලා, රාජපක්‍ෂලා වැනි පවුල් පරම්පරා ගණනාවක් තම දේශපාලන බලපෑම අඛණ්ඩව පවත්වා ගෙන ගියහ. දැනට ද පවත්වා ගෙන යයි. මෙම ප්‍රභූපැලැන්තිය ඔවුන්ගේ ආධාරකරුවන් අතර පෞද්ගලික පක්ෂපාතිත්වය වර්ධනය කරයි, ඒ වෙනුවට ඔවුන් විවිධ ආකාරයේ අනුග්‍රහය ලබා ගනී.

නිදසුනක් වශයෙන්, බණ්ඩාරනායක පවුල 20 වැනි සියවසේ මැද භාගයේ සිට ශ්‍රී ලංකා දේශපාලනයේ වැදගත් භූමිකාවක් ඉටු කර ඇත. එස්.ඩබ්ලිව්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක, ඔහුගේ බිරිඳ සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක සහ දියණිය චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග අගමැතිවරු හෝ ජනාධිපතිවරු වශයෙන් කටයුතු කර ඇති අතර වත්මන වන විට ත් තම පැලැන්තිය සුරක්ෂිත කිරීම පිණිස සක්‍රීය භූමිකාවන් රඟ දක්වමින් සිටී. එසේම, ඩී. ඒ. රාජපක්ෂගෙන් ඇරඹි රාජපක්ෂ පවුල් දේශපාලනයේ කූටප්‍රාප්තිය ලෙස මහින්ද රාජපක්ෂ ජනාධිපති පදවියට  පත්වීමත්, එතැන් පටන් ඇරඹි රාජපක්ෂ සංස්කෘතිය තුළ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ජනාධිපති පදවියට පත්වීමත් ඇතුළු ව ඔහුගේ සහෝදරයන් සහ පුත්‍රයින් ප්‍රධාන දේශපාලන තනතුරු දරමින් සිටින අතර, විශ්වාසවන්ත ආධාරකරුවන්ගේ පුළුල් ජාලයක් ගොඩනගා ඇත.

මෙම ප්‍රභූ පැලැන්තීන්, තම දේශපාලන ආධිපත්‍යය පවත්වා ගැනීම සඳහා ඔවුන්ගේ පෞද්ගලික සම්බන්ධතා සහ අනුග්‍රාහක ජාල භාවිතා කරයි. ඔවුන් අණ කරන පක්ෂපාතිත්වය, පෞද්ගලික බැඳීම් සහ මූල්‍ය ත්‍යාග මගින් තම අනුගාමිකයින්ගේ පක්ෂපාතිත්වය සුරක්ෂිත කළ මධ්‍යකාලීන වංශාධිපතියන්ගේ සබඳතාවලට සමාන වේ.

ලාංකේය දේශපාලනයේ මුල්‍ය බලපෑම

ශ්‍රී ලාංකේය දේශපාලනයේ මුදලේ භූමිකාව අවජාතක වැඩවසම්වාදයේ මුදල් ප්‍රතිලාභවලට සමාන්තර වන තීරණාත්මක සාධකයකි. මැතිවරණ යනු මිල අධික කටයුත්තක් වන අතර, අපේක්ෂකයින් විශාල මුදලක් ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා වියදම් කරන අතර, බොහෝ විට අරමුදල් සපයනු ලබන්නේ බලපෑම් සහ අනුග්‍රහය අපේක්ෂා කරන ධනවත් පරිත්‍යාගශීලීන් විසිනි. මෙම මූල්‍ය බලපෑම මැතිවරණවලින් ඔබ්බට විහිදෙන අතර, ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනය සහ පාලනය ඇතුළු දේශපාලන ජීවිතයේ විවිධ පැති විහිදී යයි.

දේශපාලකයින් සහ රාජ්‍ය නිලධාරීන් බොහෝ විට තම තනතුරු, පෞද්ගලික වාසි තකා භාවිත කරන බැවින් දූෂණය සහ අල්ලස ශ්‍රී ලංකාව තුළ බහුලව පවතින ප්‍රශ්න වේ. මෙම පරිසරය මුල්‍ය පෙළඹවීම් සහ පසුබෑම් සහගත සංස්කෘතියක් පෝෂණය කරයි, එහිදී අව්‍යාජ සේවාවක් හෝ දෘෂ්ටිවාදාත්මක පෙළගැස්මක් හරහා මහජනතාව උපයා ගැනීමට වඩා පක්ෂපාතීත්වය සහ සහයෝගය නිතර මිල දී ගනී. වත්මනෙහි බලයට පැමිණීමට වෙර දරන ජනප්‍රියාවාදී නව දේශපාලන ව්‍යාපාරයන් ද ව්‍යංගයෙන් සිදු කරමින් සිටිනුයේ ද එකී ක්‍රියාවලිය බව තහවුරු වන්නේ දේශපාලන ප්‍රචාරණයේ මුදල් අධිසංසරණයේ ප්‍රමාණාත්මක වපසරිය විමසීමේදී ය.

මේ අයුරින් ශ්‍රී ලාංකේය දේශපාලනයේ මූල්‍යමය බලපෑම, අවජාතක වැඩවසම්වාදය තුළ ඉඩම් මත පදනම් වූ බලයෙන් මුදල් මත පදනම් වූ බලයට මාරුවීම පිළිබිඹු කරයි. මධ්‍යතන යුගයේ ප්‍රභූන් පක්ෂපාතිත්වය තහවුරු කර ගැනීම සඳහා මූල්‍ය ත්‍යාග භාවිතා කළ අයුරින් ම, සමකාලීන දේශපාලඥයන් තම බල කඳවුරු ගොඩනඟා ගැනීමට සහ නඩත්තු කිරීමට මුදල් යොදවා අනුග්‍රහයන් සහිත දූෂණ ක්‍රමයක් පවත්වාගෙන යයි.

දේශපාලන හැසිරවීම සහ දූෂණය

දේශපාලන උපාමාරු සහ දූෂණය ශ්‍රී ලංකා දේශපාලනයේ සැලකිය යුතු අභියෝගයක් වන අතර, අවජාතක වැඩවසම්වාදයේ ප්‍රභූන්ගේ උපාමාරු උපාය සමඟ පැහැදිලි සමාන්තරයක් දක්වයි. දේශපාලනඥයෝ බොහෝ විට තම තනතුරු හා වරප්‍රසාද මගින් නීතිමය හා පරිපාලන ක්‍රම තම වාසියට හරවා ගනිති. මැතිවරණ වංචා, අධිකරණ තීන්දුවලට බලපෑම් කිරීම, රාජ්‍ය සම්පත් අවභාවිත කිරීම ඇතුළු විවිධ ආකාරවලින් මෙම උපාමාරු ගත හැකිය.

දූෂණය, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රියාවලිය අඩපණ කරන අතර රාජ්‍ය ආයතන කෙරෙහි මහජන විශ්වාසය පළුදු කරයි. දේශපාලන නායකයින් මහජන යහපතට වඩා තම පෞද්ගලික සහ මූල්‍ය අවශ්‍යතාවලට මුල්තැන දෙන යැපුම් සහ අනුග්‍රහයේ චක්‍රයක් එය ස්ථීර කරයි. දේශපාලන නායකයින් තම බලය සහ පාලනය පවත්වා ගැනීම සඳහා බොහෝ විට පුළුල් සමාජ අවශ්‍යතාවලට හානි කරමින් පද්ධති හසුරුවන ආකාරය අනුව අවජාතක වැඩවසම්වාදය සමග ඇති සමානකම් පැහැදිලි වේ.

සමාලෝචනය

අවජාතක වැඩවසම් සංකල්පය ශ්‍රී ලාංකේය දේශපාලනයේ සංකීර්ණතා තේරුම් ගැනීමට වටිනා පැතිකඩක් සපයයි. අනුග්‍රාහක ජාල, පෞද්ගලික පක්ෂපාතීත්වය, මුදල් බලපෑම සහ දේශපාලන උපාමාරු සන්දර්භ දෙකෙහිම කේන්ද්‍රීය භූමිකාවන් සමඟින්, පද්ධති දෙක අතර සමාන්තරයන් මනාව කැපී පෙනේ.

ශ්‍රී ලංකාව තුළ, අනුග්‍රාහක දේශපාලනයේ නොනැසී පැවතීම, දේශපාලන වංශාධිපති පැලැන්තීන්හි ආධිපත්‍යය, මුදල් ව්‍යාප්තියෙහි බලපෑම සහ දූෂණයේ පැතිරීම යන මේ සියල්ල පාදඩ වැඩවසම්වාදයේ අංගයන් පිළිබිඹු කරයි. මෙම ගතිකත්වයන් සැබෑ දෘෂ්ටිවාදාත්මක පෙළගැස්ම හෝ රාජ්‍ය සේවයට වඩා මූල්‍ය ත්‍යාග සහ පෞද්ගලික සම්බන්ධතා හරහා බොහෝ විට පක්ෂපාතීත්වය සහ සහයෝගය සුරක්ෂිත වන දේශපාලන පරිසරයක් නිර්මාණය කරයි.

මෙම සමාන්තර තේරුම් ගැනීමෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ පාලනය මුහුණ දෙන අභියෝග පිළිබඳව දැක්මක් ලබා ගත හැකිය. අනුග්‍රහය සහ දූෂණය පිළිබඳ ගැඹුරින් මුල් බැසගත් ප්‍රශ්නවලට විසඳුම් සෙවීම, විනිවිදභාවය සහ වගවීම ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ආයතන ශක්තිමත් කිරීම යන ප්‍රතිසංස්කරණවල අවශ්‍යතාවය එය ඉස්මතු කරයි. අතීතයෙන් උගත්පාඩම් කෙරෙන් සහ අවජාතක වැඩවසම්වාදය වැනි ගතිකත්වයේ කල්පවත්නා බලපෑම හඳුනා ගැනීමෙන්, ශ්‍රී ලංකාවට වඩාත් සාධාරණ හා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අනාගතයක් උදා කළ හැකි නොවේ ද?

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ

1. Plummer, Charles. “The Governance of Mediaeval England from the Conquest to Magna Carta.” Clarendon Press, 1885.

2. Hicks, Michael. “Bastard Feudalism.” Longman, 1995.

3. Carpenter, Christine. “The Wars of the Roses: Politics and the Constitution in England, c. 1437-1509.” Cambridge University Press, 1997.

4. DeVotta, Neil. “Blowback: Linguistic Nationalism, Institutional Decay, and Ethnic Conflict in Sri Lanka.” Stanford University Press, 2004.

5. Spencer, Jonathan. “Sri Lanka: History and the Roots of Conflict.” Routledge, 1990.

6. Venugopal, Rajesh. “Nationalism, Development, and Ethnic Conflict in Sri Lanka.” Cambridge University Press, 2018.

7. Herring, Eric. “Making Ethnic Conflict: The Civil War in Sri Lanka.” Third World Quarterly, vol. 20, no. 1, 1999, pp. 67-80.

8. Peebles, Patrick. “Colonization and Ethnic Conflict in the Dry Zone of Sri Lanka.” The Journal of Asian Studies, vol. 49, no. 1, 1990, pp. 30-55.

9. Transparency International Sri Lanka. “National Integrity System Assessment Sri Lanka 2014.” Transparency International, 2014.

10. International Crisis Group. “Sri Lanka’s Presidential Election: Risks and Opportunities.” Crisis Group Asia Briefing, no. 161, 2019.

සටහන – හල්ගම්පිටියේ සුමනකිත්ති හිමි

What is your reaction?

Loading spinner

Spread the news
Tags

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *